Kaligrafide Soyutlama: Harf Formlarından Estetik Kompozisyona Dönüşüm

Ahmet TÜRE

  •  Yıl : 2025
  •  Cilt : 5
  •  Sayı : 1
  •  Sayfa : 81-101
Bu çalışma, resim sanatında kaligrafik unsurların kullanımını ve bu unsurların soyutlama süreciyle kurduğu estetik ilişkiyi incelemektedir. Tarihsel süreç olarak harf biçimi ve çizginin ritmi üzerinden anlam taşıyan bir ifade biçimi olan kaligrafi, modern ve çağdaş resim sanatında genellikle okunabilirliğini yitirerek biçimsel bir estetik ögeye dönüşmüştür. Bu çalışmanın temel amacı, resim sanatında yazı, harf ve çizgi temelli kaligrafik öğelerin soyutlama süreci içinde nasıl dönüştüğünü ortaya koymaktır. Araştırma, nitel bir yöntemle yürütülmüş olup Türk ve uluslararası sanattan seçilmiş önemli örnekler, biçimsel analiz yöntemiyle detaylı olarak değerlendirilmiştir. İncelenen sanatçılar, kaligrafik izlerin resimsel yüzeydeki farklı soyutlama biçimlerini temsil etmektedir. Bu bağlamda, Batı sanatından Jackson Pollock, Brice Marden ve Cy Twombly gibi sanatçıların spontane ve jestsel yaklaşımları ile Doğu kökenli sanatçılardan Erol Akyavaş, Hasan Çelebi ve Ahmed Moustafa gibi sanatçıların hat geleneğinden ilham alan yapısal ve mistik yaklaşımları karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Analizde özellikle çizgi hareketi, resimsel yüzeydeki boşluk kullanımı, renk dağılımı ve ritmik tekrar gibi plastic değer öğelerin soyutlamaya olan katkısı tartışılmıştır. Bu öğeler, kaligrafik unsurları geleneksel simgesel rollerinden ayırarak, saf biçim, form ve dinamik enerjiye dönüştürmektedir. Sonuç olarak, kaligrafik öğeler ve simgeler resim sanatında yalnızca yazı veya simge olarak değil, aynı zamanda biçim, doku ve ritim yaratan dinamik ve özerk plastik ögeler olarak değerlendirilmektedir. Bu yaklaşım, Doğu’nun köklü hat geleneği ile Batı’nın soyut resim anlayışı arasında güçlü bir estetik köprü oluşturmakta; kaligrafinin evrensel bir resimsel dil bağlamında yeniden yorumlanmasına ve resim sanatına yeni bir anlatım derinliği katmasına olanak tanımaktadır. Bu dönüşüm, kaligrafinin kültürel değerler sınırları aşan güncel bir sanat pratiği haline gelmesini sağlamıştır.
Atıf yapmak için : Türe, A. (2025). Kaligrafide soyutlama: harf formlarından estetik kompozisyona dönüşüm. Nigarhane, 5(1), 81-101.

Açıklama : Yazarların hiçbiri, bu makalede bahsedilen herhangi bir ürün, aygıt veya ilaç ile ilgili maddi çıkar ilişkisine sahip değildir. Araştırma, herhangi bir dış organizasyon tarafından desteklenmedi.Yazarlar çalışmanın birincil verilerine tam erişim izni vermek ve derginin talep ettiği takdirde verileri incelemesine izin vermeyi kabul etmektedirler. None of the authors, any product mentioned in this article, does not have a material interest in the device or drug. Research, not supported by any external organization. grant full access to the primary data and, if requested by the magazine they agree to allow the examination of data.
Kaligrafide Soyutlama: Harf Formlarından Estetik Kompozisyona Dönüşüm, Araştırma Makalesi,
, Vol. 5 (1)
Geliş Tarihi : 31.10.2025, Kabul Tarihi : 22.12.2025 , Yayın Tarihi : 29.12.2025
Nigarhane Sanat Dergisi
ISSN: 2980-0056 ;
E-ISSN: ;
index index index