Sanayi-i Nefise Mektebi'nden Günümüze, Türkiye'de Geleneksel Türk Sanatları Bölümü

Nazik AĞYAR LEBLEBİCİ

Nazik AĞYAR LEBLEBİCİ

Yıl : 2025
Cilt : 5
Sayı : 1
Sayfa : 52-63

Geçmişten günümüze kadar toplumların varlığına ait kültür kodlarının oluşumunda toplumsal dinamikler önemli bir etken olmuştur. Bu oluşumda; değerler dünyası, inanç sistemi, alışkanlıklar, günlük yaşam biçimi ve ihtiyaçlar bir araya gelerek bir yaşam sentezine dönüşmüş olduğu görülmektedir. Böylesine çok etkenli bir sentez Geleneksel Türk Sanatlarının çeşitli alanlarında varlığını göstermiştir. Böylece Geleneksel Türk Sanatları geçmişle gelecek arasında önemli bağlar kurarak bir köprü olma niteliği tüm dönemlerde görülmektedir. Bu bağ, toplumun kültürel kimliğini aktarmada hem toplumsal bir hafıza olmasında hem de estetik boyutlar kazanmada sanatsal eserlere dönüşerek günümüze kadar gelmiştir. Tarihi süreçte toplumların ekonomik ve politik gücünün arttığı veya azaldığı dönemlerde Geleneksel Türk Sanatları varlığının ve gücünün de aynı paralellikte arttığı veya azaldığı görülmüştür. Birçok sanat dalı bu durumdan etkilenerek ekonomik ve politik koşulların güçlü olduğu dönemlerde büyük nitelikte eserler ortaya konmuşken; gücün zayıfladığı dönemlerde sanat dalları da zayıflayarak değerini kaybetmiş; Geleneksel Türk Sanatları dalları unutularak kaybolmuş olduğu görülmektedir. Makalenin amacı; Osmanlı döneminden Türkiye Cumhuriyeti’ne kadar olan dönemde Türk süsleme sanatları eğitiminin tarihi süreçteki seyrini, dönüşen eğitim anlayışıyla aydınlatmaktır. Bu kapsamda unutulmaya yüz tutmuş Türk sanatları alanlarını zamanla yeniden ayağa kaldırma çabaları ve bu anlamda yapılan girişimlerin neticesinde oluşan kurumlar ve zaman içinde dönüştüğü haliyle günümüzdeki son durumu ele alınmıştır. Geleneksel Türk Sanatlarının dünü ve bugünü ele alınarak dönemin sanat ve kültür politikalarının yakın tarihimizde incelemesi yapılmıştır. Uzun bir süre Batı sanatlarının etkisinde kalan ve unutulmaya yüz tutan Türk sanatları dönemin sanat hareketleri ve ekonomiye katkısı göz önünde bulundurularak yeniden II. Abdülhamithan döneminde Paris Güzel Sanatlar Okulu ile Avrupa’da ki sanat faaliyetleri referans alınarak yapılan girişimler olmuştur. Sanayi-i Nefise Mektebi’den Medresetü’l Hattatin’ne ve oradan da Güzel Sanatlar Akademilerine eklenen Tezyini Sanatlar Eğitiminin bugünkü ismiyle Geleneksel Türk Sanatları Bölümlerinin YÖK çatısı altına alınması, günümüz Türkiye’sinde YÖK’ün bünyesinde yer alan diğer üniversitelerde ki durumu ve ihtiyaçların değiştiği günümüze nasıl ulaştığına dair periyodik değerlendirmeler yapılmıştır.

Atıf yapmak için : Ağyar Leblebici, N. (2024). Sanâyi-i Nefîse Mektebi'nden Günümüze, Türkiye'de Geleneksel Türk Sanatları Bölümü. Nigarhane, 5(1), 52-63.

Açıklama : Yazarların hiçbiri, bu makalede bahsedilen herhangi bir ürün, aygıt veya ilaç ile ilgili maddi çıkar ilişkisine sahip değildir. Araştırma, herhangi bir dış organizasyon tarafından desteklenmedi.Yazarlar çalışmanın birincil verilerine tam erişim izni vermek ve derginin talep ettiği takdirde verileri incelemesine izin vermeyi kabul etmektedirler. None of the authors, any product mentioned in this article, does not have a material interest in the device or drug. Research, not supported by any external organization. grant full access to the primary data and, if requested by the magazine they agree to allow the examination of data.

Sanayi-i Nefise Mektebi'nden Günümüze, Türkiye'de Geleneksel Türk Sanatları Bölümü, Araştırma Makalesi,
2025, Vol. 5 (1)

Geliş Tarihi : 12.05.2025, Kabul Tarihi : 20.06.2025 , Yayın Tarihi : 29.12.2025